تابلوبرق سه فاز، یک سیستم توزیع برق است که به منظور مدیریت و کنترل توزیع انرژی الکتریکی در شبکه های سه فاز طراحی شده است. این تابلوها معمولاً شامل تجهیزات مختلفی مانند فیوزها، کلیدهای اتوماتیک، کنتورها و رله های حفاظتی هستند که وظیفه ی حفاظت از مدارها و تجهیزات برقی را بر عهده دارند. با توجه به نیازهای مختلف صنعتی و تجاری، طراحی و ساخت تابلو برق سه فاز می تواند متفاوت باشد و به طور خاص برای هر کاربرد تنظیم شود.
یکی از ویژگی های اصلی تابلوبرق سه فاز، امکان توزیع بار برابر میان سه فاز است که به جلوگیری از بارگذاری نامتعادل و افزایش کارایی سیستم کمک می کند. این تابلوها معمولاً در صنایع سنگین، کارگاه ها، ساختمانهای بزرگ و سیستم های روشنایی شهری استفاده می شوند. با کنترل و مدیریت مناسب تجهیزات در این تابلوها، می توان از بروز مشکلاتی مانند افت ولتاژ، اختلال در عملکرد تجهیزات و حتی خطرات آتش سوزی جلوگیری کرد.
نکته ی مهم دیگر در تابلوبرق سه فاز، رعایت استانداردهای ایمنی و کیفیت است. این تابلوها باید طبق الزامات ملی و بین المللی طراحی و ساخته شوند تا از ایمنی کارکنان و تجهیزات اطمینان حاصل شود. همچنین، نگهداری و بازرسی منظم تابلوهای برق سه فاز برای تشخیص مشکلات قبل از وقوع و حفظ عملکرد بهینه سیستم ضروری است. به این ترتیب، تابلوبرق سه فاز نه تنها در تامین انرژی الکتریکی موثر است، بلکه نقش حیاتی در حفظ ایمنی و کارایی سیستم های برقی دارد.
تفاوت اصلی بین تابلو برق سه فاز و تابلو برق تک فاز به تعداد فازهای برقی است که این دو نوع تابلو برق پشتیبانی می کنند:
بنابراین، تفاوت اصلی میان تابلو برق سه فاز و یک فاز در تعداد فازها و ولتاژ مورد استفاده است. تابلو برق سه فاز برای برق رسانی در محیط های صنعتی و کاربردهای بزرگ مناسب است، در حالی که تابلو برق یک فاز برای کاربردهای خانگی و دستگاه های کوچک مناسب تر است.
فاز به معنای یک بخش از سیستم توزیع انرژی الکتریکی است که معمولاً به صورت یک موج سینوسی نوسان می کند. در سیستم های سه فاز، از سه فاز مجزا استفاده می شود که هر کدام ولتاژ و جریان خاص خود را دارند و با یکدیگر اختلاف فاز 120 درجه دارند. این سیستم به دلایل زیر مورد استفاده قرار می گیرد:
بنابراین، فاز در برق به عنوان یک مؤلفه کلیدی در سیستم های توزیع انرژی الکتریکی شناخته می شود که به بهبود کارایی و قابلیت اطمینان شبکه های برق کمک می کند.
تابلو برق سه فاز انواع مختلفی دارد و ساختار هر نوع متفاوتاست، اما همگی از یک قانون اساسی پیروی میکنند. انواع مختلف تابلو برق سه فاز شامل:
تابلوهای برق ایستاده با طرح های مختلفی در پروژه های مسکونی و تجاری و به ارتفاع حدود ۲ متر تولید می شوند. این نوع تابلوهای برق قابلیت جایگذاری جریان های برق تا ۵۰۰۰ آمپر را دارند و در انواع صنایع متنوع کاربرد دارند. تابلو های ایستاده قابلیت تنظیم تعداد سلول ها را دارند و به دلیل ساختار مقاوم و ایمن خود، در برابر شرایط مختلف محیطی و فشارهای مختلف مقاومت خوبی دارند.
تابلو های برق سه فاز دیواری بر روی دیوار نصب می شوند و به صورت توکار یا روکار قرار می گیرند. برای نصب این تابلوها، از پیچ و مهره استفاده می شود. در داخل این تابلوها، اغلب یک صفحه روکار وجود دارد که با استفاده از چهار پیچ و مهره به کف تابلو متصل می شود. تمام تجهیزات الکتریکی نیز بر روی این صفحه نصب می شوند. این تجهیزات الکتریکی شامل وایرینگ و مدارهای مختلف است. سپس صفحه روکار به داخل تابلو برق قرار داده می شود و با استفاده از پیچ و مهره، به ثابتی در مکان خود کمک می کند.
لازم به توجه است که پیچ هایی که مربوط به نصب صفحه روکار در مرحله فلزکاری تابلو برق به کف تابلو استات ولدینگ شده اند، بنابراین تنها نیاز به چهار عدد واشر و مهره برای اتمام فرآیند نصب و ثبت محلی صفحه کار داریم.
این نوع تابلوهای برق به نام تابلو برق ایستاده نیز شناخته می شوند که انواع مختلفی دارد که شامل:
می شوند. تابلوهای برق زمینی یا ایستاده برای اتصال به مدارات بزرگ تر و سنگین تر یا دستگاه های عظیم تر استفاده می شود. اغلب تابلو های برق سه فاز، فاز اصلی ورودی برق را پشتیبانی می کنند.
تابلوهای برق سه فازه معمولاً دارای امکاناتی مانند: شینه های مسی، سکسیونر، بریکر، مقره سیم و … تجهیزات کنترلی مانند بی متال، کنترل فاز، ولت متر، آمپرمتر، چراغ سیگنال انواع شاسی ها از جمله شاسی استارت و استپ، انواع فیوزها و لدرها، انواع ترمینال ها، انواع کلیدهای مینیاتوری و … را درون یک باکس فلزی دارند.
تابلوهای برق این گونه ممکن است به یکی از دو روش زیر نصب شوند:
تابلو برق سلولی از ابعاد بزرگتر نسبت به دیگر انواع تابلو برق ها برخوردار است و به صورت ایستاده مورد استفاده قرار می گیرد. یکی از مزیت های اصلی تابلو برق سه فاز سلولی، قابلیت شمش کشی ذر داخل آن برای مدارهای با جریان بالا می باشد. همچنین، در داخل تابلو برق سلولی می توان از کلیدهای هوایی و کنتاکتورهای با ظرفیت جریان بالا استفاده کرد.
تابلو برق سلولی اغلب برای کارگاه ها و کارخانه های بزرگ مناسب است و به علت ویژگی های منحصر به فرد خود، قیمت بالاتری نسبت به دیگر تابلو برق ها دارد. اما در محیط های صنعتی و پروژه های بزرگ، انتخاب مناسبی است.
فاز به معنای یک بخش از سیستم توزیع انرژی الکتریکی است که معمولاً به صورت یک موج سینوسی نوسان می کند. در سیستم های سه فاز، از سه فاز مجزا استفاده می شود که هر کدام ولتاژ و جریان خاص خود را دارند و با یکدیگر اختلاف فاز 120 درجه دارند. این سیستم به دلایل زیر مورد استفاده قرار می گیرد:
بنابراین، فاز در برق به عنوان یک مؤلفه کلیدی در سیستم های توزیع انرژی الکتریکی شناخته می شود که به بهبود کارایی و قابلیت اطمینان شبکه های برق کمک می کند.
تابلو برق ها بر اساس سطح ولتاژی که برای انتقال و توزیع برق استفاده می کنند، به چهار دسته تقسیم می شوند:
هرکدام از این تابلو برق ها که در موردشان صحبت کردیم، به صورت امن و موثر در سطح ولتاژ مورد نظر طراحی و استفاده می شوند.
تابلو برق سه فاز نسبت به تابلو برق یک فاز کاربردهای گسترده تری دارد و به ویژه در صنعت استفاده می شود. این تابلوها میتوانند تجهیزات موتوری قوی و مصرف بالا را که در صنایع مختلف مانند تولیدی ها و صنایع مواد غذایی استفاده می شوند، به خوبی تأمین کنند. علاوه بر صنعت، تابلو برق سه فاز در واحدهای مسکونی نیز کاربرد دارد.
تابلوهای برق سه فاز از چهار سیم استفاده می کنند، که یکی از آن ها خنثی و سه تای دیگر رسانا هستند. یکی از مزایای اصلی تابلو برق سه فاز این است که می توان آن را به گونه ای تنظیم کرد که کارایی یک سیستم تک فاز را داشته باشد. این ویژگی به کاربران این امکان را می دهد تا تجهیزات مختلف خود را با تابلو برق سه فاز بهینه کنند و از مزایای برق سه فاز بهره برند.
همانطور که توضیح دادیم؛ زمانی که جریان برق کم تر از 7.5 کیلووات باشد، از تابلو برق تک فاز استفاده می کنند و بیشتر از آن، تابلو برق سه فاز. وقتی که جریان برق، بالای 7.5 کیلووات در ساعت است، ما نیاز به نصب تابلوهای سه فاز داریم. استفاده از این تابلو ها صرفا برای محیط های صنعتی نیست و می شود در ساختمان های مسکونی نیز از آن ها استفاده کنید. همچنین ساختمان هایی که دارای واحدهای زیادی هستند، از تابلو برق های سه فاز استفاده میکنند.
حال با این توضیحات می پردازیم به نحوه نصب تابلو برق سه فاز، برای نصب و راه اندازی این تابلو اول باید برق را متصل کنید و بعد قطع کننده را به سه فاز ورودی به شکل کلید اصلی وصل کنید. بعد از تمام شدن سیم کشی تابلو برق سه فاز مطمئن شوید که دستگاه به سیم ارت متصل است.
گفتن این مسئله ضروری است که اتصال داشتن سیم ارت در نصب هر نوع تابلو برقی بسیار اهمیت دارد. و هرگونه اشتباه و خطا در این موضوع منجر به خطر آفرینی های بعدی در این زمینه می شود.
همچنین اگر به دنبال نصب با کیفیت و اصولی تابلو برق خود هستید تمام نکات را به دقت رعایت کنید تا موردی پیش نیاید. و حادثثه ای رخ ندهد.
در توضیحاتی که داده شد، ما فرض پروژه را بر این مسئله قرار دادیم که در این مرحله از نصب تابلو برق 3 فاز لا فقط یک بار تک فاز نقاط نوری، فن ها، تلوزیون، پریز های برقی، و… را به یکدیگر متصل خواهیم کرد. یا به زبان ساده تر باید بگوییم که موتورهای 3 فاز را اصلا روشن نمیکنیم؛ دلیل هم این است که در خانه های خود بار 3 فاز اصلا نداریم.
اما اگر شما حتی یک بار 3 فاز را در خانه خود دارید، امکان انجام این مرحله وجود دارد.
"نکته: اگر بار برق شما از حد نصب سیم کشی های برق تکفاز بیشتر باشد ، باید به دلیل قوانین توزیع برقی کشوری سیم کشی ساختمان را سه فاز کنید."
تابلوهای برق سه فاز می توانند به شکل ها و انواع مختلفی طراحی شوند تا به نیازهای خاص هر نوع صنعت یا برنامه مشخصی پاسخ دهند. این تابلوها معمولاً به توجه به نوع و مقدار بار برقی، سیستم های کنترل و اتوماسیون، موقعیت نصب، و نیازهای ایمنی و کارایی طراحی می شوند. برخی از انواع تابلوبرق سه فاز عبارتند از:
این نوع تابلوها به توزیع برق سه فاز به مصارف مختلف در یک ساختمان یا صنعتی می پردازند. آن ها معمولاً شامل قاطع ها، مترها، سوئیچ ها و تجهیزات حفاظتی می شوند.
تابلوهای توزیع، اجزای مهمی در سیستم های برقی هستند که برای توزیع برق به مصارف مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. این تابلوها عمدتاً به توزیع برق سه فاز به سایر تجهیزات و دستگاه ها در محیط های صنعتی، تجاری یا مسکونی می پردازند. وظیفه اصلی تابلوهای توزیع، کنترل و مدیریت جریانهای برقی به نحوی ایمن و کارآمد است.
تابلوهای توزیع برق در توزیع برق در سیستم های صنعتی، تجاری و مسکونی اهمیت بسیار دارند. طراحی مناسب و نصب صحیح این تابلوها به بهبود ایمنی و کارایی توزیع برق و مدیریت بهتر منابع برقی کمک می کند.
تابلوهای کنترل وظیفه مدیریت، نظارت و کنترل عملکرد تجهیزات و دستگاه ها را بر عهده دارند. این تابلوها شامل مجموعه ای از کلیدها، نمایشگرها، فیوزها، رله ها و سایر اجزای کنترلی هستند که به طور منظم در یک محفظه یا تابلو تعبیه شده اند. تابلوهای کنترل در صنایع مختلف از جمله تولید، انرژی، ساختمان ها و حتی سیستم های حمل و نقل مورد استفاده قرار می گیرند و به اپراتورها امکان می دهند تا فرآیندهای مختلف را به صورت دقیق و ایمن مدیریت کنند.
این تابلوها می توانند انواع مختلفی داشته باشند، از تابلوهای کنترلی ساده تا سیستم های پیچیده اتوماسیون صنعتی که با استفاده از کنترل کننده های برنامه پذیر (PLC) کار می کنند. طراحی و ساخت تابلوهای کنترل به دقت و رعایت استانداردهای ایمنی نیاز دارد، چرا که در صورت نقص عملکرد، می تواند خطرات جدی ایجاد کند. علاوه بر این، تابلوهای کنترل مدرن اغلب به سیستم های هوشمند و مانیتورینگ مجهز هستند که به کاربران این امکان را می دهد تا داده ها را به صورت لحظه ای دریافت کرده و از عملکرد بهینه تجهیزات اطمینان حاصل کنند.
تابلو کنترلر در تابلو برق 3 فاز معمولاً وظیفه اجرای کنترل دقیق تجهیزات و فرآیندها را داراست و از اهمیت بسیاری برخوردار است زیرا تأمین کنترل دقیق در سیستم برقی سه فاز به بهرهوری و ایمنی کمک می کند.
این نوع تابلوها برای اتوماسیون سیستم های صنعتی و فرآیندهای پیچیده استفاده می شوند. آن ها شامل تجهیزات متنوعی مانند سنسورها، مبدل ها، کنترلرهای صنعتی و رله های برنامه پذیر می شوند.
تابلوهای اتوماسیون صنعتی بخش مهمی از سیستم های کنترل و اتوماسیون در صنایع و فرآیندهای صنعتی را تشکیل می دهند. این تابلوها به منظور کنترل و مدیریت فرآیندها، دستگاه ها و تجهیزات مختلف در محیط های صنعتی و تجاری طراحی و نصب می شوند. وظیفه اصلی تابلوهای اتوماسیون صنعتی، ایجاد اتوماسیون در فرآیندها و تجهیزات می باشد تا به بهبود بهره وری، دقت، و کارایی در صنایع کمک کنند.
تابلوهای اتوماسیون صنعتی معمولاً شامل موارد زیر هستند:
تابلوهای اتوماسیون صنعتی از اهمیت بسیاری برخوردارند چرا که ایجاد اتوماسیون در فرآیندها و تجهیزات می تواند به کاهش خطاها، بهبود بهره وری و کاهش هزینه ها کمک کند. طراحی و نصب مناسب این تابلوها متناسب با نیازها و اهداف خاص هر فرآیند صنعتی بسیار مهم است.
این تابلوها برای تضمین ایمنی در محیط های خطرناک مانند کارخانه ها یا معادن طراحی می شوند. آن ها شامل تجهیزات حفاظتی نظیر قاطع های اضطراری، آلارم ها و دستگاه های ایمنی می باشند.
تابلوهای ایمنی اجزای بسیار حیاتی در محیط های صنعتی و تجاری هستند که برای تضمین ایمنی کارکنان، تجهیزات، و محیط های کاری مورد استفاده قرار می گیرند. این تابلوها طراحی شده اند تا در مواقع اضطراری و شرایط خطرناک اقدامات ایمنی لازم انجام شود و برای جلوگیری از آسیب به انسان ها و تجهیزات مورد استفاده باشند.
تابلوهای ایمنی ممکن است شامل موارد زیر باشند:
تابلوهای ایمنی در محیط های صنعتی و تجاری به بهبود ایمنی کارکنان و جلوگیری از حوادث و آسیب به تجهیزات بسیار کمک می کنند. طراحی و نصب مناسب این تابلوها به توجه به نیازها و شرایط خاص هر محیط کاری بسیار مهم است.
هر یک از این انواع تابلو برق سه فاز برای مصارف و نیازهای خاص خود طراحی و ساخته می شوند تا به بهترین شکل با اجزای مختلف سیستم برق سه فاز هماهنگ شوند.
یک پروه زمانی به تابلو برق سه فاز نیاز پیدا می کند که سطح توان مورد نیاز برق بیشتر از 7.5 کیلو وات باشد، پایین تر از این عدد تابلو برق تکفاز مناسب تر است. مثلا شما اگر برای فقط واحد مسکونی خود یک تابلو برق بخواهید نصب کنید، اگر میزان توان برقی بیشتر از حد مجاز باشد از تابلو برق سه فاز استفاده می شود.
نکاتی که در زمان ظراحی تابلو برق سه فاز بهتراست که رعایت کنید و بدانید:
به طور کلی برای طراحی تابلو برق های سه فاز اول باید همه قطعاتی که قرار است به کار بروند به طور دقیق محاسبه شوند. این قطعات طرفا برای هر پروژه ای یکسان نمی تواند باشد زیرا نوع دقیق قطعه و محلی که در آن جای گذاری می شود تفاوت می کند.
گروه صنعتی تابلو برق با نزدیک به 20 سال سابقه در زمینه ساخت و طراحی و تابلو برق سه فاز برای مجموعه های صنعتی مختلف و کارخانه ها و کارگاه ه آماده خدمت رسانی به شما هم وطنان عزیز در جهت ارائه این نوع خدمات می باشد. تابلو های برق سه فاز در محیط های صنعتی و کارگاهی که نیاز به استفاده از برق در حجم و جریان بالا نیاز دارند بسیار مورد استفاده قرار می گیرد. در این مقاله نیز هم درباره انواع تابلو برق سه فاز و نحوه کارکرد آن ها به خوبی توضیح دادیم.
تابلو برق سه فاز به سه فاز برق (R، S، T) پشتیبانی می کند، در حالی که تابلو برق یک فاز فقط یک فاز (معمولاً A یا B یا C) را تأمین می کند.
تابلو برق سه فاز در صنایع مختلف، کارخانه ها، معادن، حمل و نقل عام، سیستم های تولید انرژی و بسیاری از کاربردهای صنعتی و تجاری دیگر استفاده می شود.
عموماً تابلو برق سه فاز برای مصارف خانگی معمولی لازم نیست و تابلو برق یک فاز برای مصارف خانگی کافی است.
مزایا: توان بیشتر، انتقال برق به مسافتهای بلندتر، امکان توزیع برق به تجهیزات موتوری و پمپ های قوی.
معایب: هزینه بالاتر در مقایسه با تابلو برق یک فاز، نیاز به تجهیزات خاص برای تولید برق سه فاز.
نصب و تعمیر تابلو برق سه فاز نیاز به تخصص و دانش فنی دارد و باید توسط تکنسین های ماهر انجام شود.